19-12-2022

Europa kende in de laatste maanden een fikse prijsstijging in de energiesector. Om op lange termijn tegemoet te komen aan de energievraag op de markt, zet de Vlaamse Regering dan ook sterk in op de energietransitie. Een overstap naar duurzame, hernieuwbare energieopwekking zal onontbeerlijk zijn in deze transitie. Een massale uitrol van windmolens, zonnepanelen en andere hernieuwbare bronnen wordt de norm, en omwille van de strikte geografische vereisten voor deze vormen zal ook de vraag naar betrouwbare hoogspanningsverbindingen toenemen in de komende decennia. Op vraag van Vlaams minister van Innovatie Jo Brouns wordt daarom beroep gedaan op de expertise van EnergyVille.


EnergyVille heeft de voorbije jaren een aanzienlijke expertise uitgebouwd over elektrische transmissienetten, en in het bijzonder HVDC, oftewel High-Voltage Direct Current. Deze technologie zal - mits de nodige ontwikkeling - steeds ruimer toegepast kunnen worden voor lange, ondergrondse verbindingen met hoge vermogens. De perfecte innovatie dus om ondergrondse hoogspanningsverbindingen mogelijk te maken.

Daarom diende EnergyVille, op vraag van minister Brouns, het onderzoeksprogramma ‘Innovatieve oplossingen voor ondergrondse hoogspanningsleidingen’ in. Het programma pakt de fundamentele knelpunten aan om een robuuste en ruime integratie van de nieuwe technologie in het bestaande hoogspanningsnet mogelijk te maken. Het voorstel bestaat uit zeven verschillende pakketten, die elk een dimensie van de huidige problematiek aanpakken en waarvan de activiteiten volledig in lijn liggen met de doelstellingen binnen het EU SET Plan - de Europese doelstellingen inzake innovaties over energie, waarbinnen het onderzoek naar HVDC eveneens benoemd wordt als een van de kerntechnologieën die nodig zijn voor de energietransitie.

Offshore wind

Vlaanderen vormt nu reeds een centraal en essentieel knooppunt in het West-Europese hoogspanningsnet. – Jo Brouns, Vlaams minister van Innovatie

“Het voorgestelde plan is noodzakelijk om Vlaanderen klaar te stomen voor een versnelde transitie in de elektriciteitssector. Het HVDC Competence Center (HCC) wordt een expertisecentrum voor en met Vlaamse en Belgische transmissie- en distributienetbeheerders, grote energiegebruikers, technologieleveranciers en ingenieursbureaus, en vormt zo de uitgelezen opportuniteit om onze industrie voor te bereiden op deze noodzakelijk technologische omslag, om deze troeven ook internationaal sterk uit te spelen en een globale voortrekkerspositie te verwerven.” vervolgt Jo Brouns. 

Ook EnergyVille's General Manager Gerrit Jan Schaeffer haalt het belang van dit onderzoek aan: 'Zonder massale uitbouw van de elektrische infrastructuur op Europees niveau, waardoor wind op zee en zon uit het zuiden over heel Europa verspreid gaan worden, kunnen we de energietransitie niet voltooien. Dit vergt een nieuwe aanpak – zowel qua ruimtelijke ordening als qua technologie – om over 10 jaar zoveel mogelijk van deze verbindingen ondergronds mogelijk te maken.'

We moeten dus nu starten met dit versnelde onderzoek- en innovatieproces. Een zeer goed besluit en wij gaan alles op alles zetten om samen met de industrie en overheden de benodigde innovatie te realiseren. Gerrit Jan Schaeffer, EnergyVille's General Manager

De tijdslijn voor het gehele programma beslaat minstens 10 jaar. In deze eerste fase richt EnergyVille zich op de periode tot en met 2026, waarin de grootste investeringen zullen moeten plaatsvinden – namelijk 3,75 miljoen euro voor het versnelde onderzoek, en een bijdrage van 10,25 miljoen euro voor de onderzoeksinfrastructuur. Het is de ambitie om de komende 10 jaar jaarlijks rond de 3 miljoen euro te investeren in dit onderzoeksprogramma. Een samenwerking vanuit de brede industriesector wordt hierbij maximaal nagestreefd. Zo zal er bijvoorbeeld ook met netwerkbeheerder Elia gesproken worden over samenwerkingen. Minister Brouns krijgt op zijn voorstel van de Vlaamse Regering de machtiging om een toevoeging te maken aan het lopende convenant tussen de Regering en EnergyVille.

Uit het recente Ventilus dossier is tevens gebleken dat in dichtbevolkte gebieden zoals Vlaanderen het niet evident is om nieuwe, bovengrondse hoogspanningslijnen te bouwen. Minister Brouns concludeert dus: 

Daarom zetten we met dit onderzoek de blik op de toekomst, zodat we ook met een groter draagvlak deze toekomst tegemoet kunnen gaan. Jo Brouns

Dirk van hertem

Contact

Dirk van Hertem

Professor Electrical Engineering at EnergyVille/KU Leuven